Arabuluculukta Vekil Sıfatıyla Temsil: Uygulama Rehberi

Temsilin rejimi ve vekaletname şartı

Arabuluculukta taraflar doğrudan katılabileceği gibi avukatları aracılığıyla da temsil edilebilir; ancak anlaşma belgesini imzalayan kişinin yetkisi, sürecin sonucunu belirleyen en kritik denetim noktasıdır. Arabuluculukta temsil için vekaletname şartı aranır; dava şartı rejiminde düzenlenmiş usul, ihtiyari dosyalara da aynen uygulanır. Vekaletname, arabuluculukta anlaşma yapmaya, hazırlamaya ve imzalamaya ilişkin yetkiyi açıkça içermeli; yalnızca genel dava vekaletnamesi, anlaşma belgesinin imzalanması için yeterli kabul edilmez.

Vekaletnamede anlaşma yetkisinin kapsamı

Vekaletnamenin yetki kalemleri üç düzeyde değerlendirilir:

• İdarî katılım: oturumlara katılma, beyan sunma — genel yetki yeterlidir.
• Esaslı anlaşma yetkisi: anlaşma belgesini hazırlama, imzalama ve hakem sıfatıyla imzalanan kısmın icra edilebilirlik şerhini talep etme — özel yetki kalemi gerekir.
• Bedel sınırı: vekaletnamede bedel üst sınırı varsa, bu sınırı aşan anlaşma, temsil edilenin onayına tabidir; onay gelmeden imzalanan belge, asliyet onayı (ratification) ile geçerlilik kazanabilir ancak icra aşamasında gecikme riski doğurur.

Tüzel kişilerde, kamu kurumlarında ve ticari temsilde özel meseleler

Tüzel kişilerde, imzalayan kişinin şirket organı temsil yetkisinin ticaret sicilinden teyidi gerekir; imza sirkülerindeki değişiklikler, sürecin başında kontrol edilmelidir. Kamu kurumlarında arabuluculuk sürecinde anlaşma yapma yetkisi, kurumun yetki mevzuatına ve ihale mevzuatına tabidir; kamu idaresinin harcama yetkilisi, anlaşma bedelinin ödeme kaynağı ve bütçe kapsamını sürecin başında teyit etmelidir. Acentelik ve ticari temsil hâllerinde, temsilcinin ticari teamülle doğan yetkisi, anlaşma yapma ve sulh yetkisini kapsamaz — bu yetkiler ancak açık vekaletname veya kurumsal onayla devredilebilir.

İmza ve icra aşamasındaki denetim

Anlaşma belgesinin imzası aşamasında arabulucu, imza yetkisinin varlığını belge üzerinden teyit eder; belge sunulamıyorsa imza, temsil edilenin onayına bağlı kayıtta alınabilir. İcra edilebilirlik şerhi aşamasında mahkeme, vekaletname yetkisini re'sen denetler: yetki kusuru saptanursa şerh talebi reddedilir ve anlaşma, ancak onayın sonradan verilebilmesi hâlinde kurtarılabilir. Bu nedenle uygulamada en güvenli model, anlaşmanın imzası öncesinde vekaletnamenin arabulucuya asıl veya onaylı suretinin sunulması ve yetki kalemlerinin müzakere dosyasında kayıt altına alınmasıdır.

Arabuluculuk sürecinde temsil ve vekaletname hazırlığı için arabuluculuk randevusu talep edebilirsiniz.