Kasko ve Trafik Sigortası Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk: Uygulama Rehberi

Zorunlu arabuluculuk kapsamına giriş

7445 sayılı Kanun ile HMK m. 18/A'ya eklenen düzenlemeyle, sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk 1 Eylül 2023'ten itibaren geçerlidir. Trafik sigortası ve kasko dosyaları bu kapsamın en yüksek hacimli kesimidir. Dikkat edilmesi gereken ilk nokta, aynı olaydan kaynaklanan ama hukuki niteliği farklı taleplerin (sigortalının sigortacıya, zarar görenin sigortacıya, sigortalının üçüncü kişiye yönelik talepleri) tek müzakere dosyasında birleştirilebilmesidir; ancak genel şartlara dayalı prim ve teminat tespiti uyuşmazlıkları menfaat tespiti davasına tabidir ve dava şartından istisnadır.

Kasko uyuşmazlıklarında tipik meseleler

• Eksik sigorta ve aşkın sigorta: araçta piyasa değerinin altında sigorta bedeli belirlenmişse hasar, ilk gelen parası asıl kuralı uyarınca orantılı azaltılır; bedelin tespiti sırasında sigortacının ekspertiz değerlendirmesine sigortalının muvafakat verip vermediği, teminat ödemelerinin kabul sayılıp sayılmayacağını belirler.
• Değer kaybı: zorunlu trafik sigortasında aracın hasar öncesi ve sonrası piyasa değerleri arasındaki farktan doğan kayıp, hasarsızlık koşulları dâhil ek teminatla ödenir; kaskoda ise bu teminat opsiyoneldir ve poliçenin teminat bölümünden okunur.
• Pert ve parsel hesabı: tam hasar hâlinde tazmin, araç anapara bedeli ile tam hasardan sorumlu sigortacı tazminatı toplamı sigorta bedelini aşamaz; tam hasar sonrası araçın parça değeri (parsel) sigortacıya geçer ve bedeli tazminattan düşülür.
• İhtiyari sorumluluk ve ferdi kaza teminatları: trafik sigortacısının ödediği bedel ile kaskonun ihtiyari mali sorumluluk teminatı arasındaki koordinasyon, müzakerede çifte ödeme iddialarını önler.

Trafik sigortası dosyalarında hasar hesabı

Zorunlu trafik sigortası, aracın maddi hasarlarını ve üçüncü kişilerin bedeni zararlarını müteselsil sorumluluk rejimine göre karşılar. Hasar hesabında kusur oranlaması, tazminatın tespitinde yedek parça fiyatı, işçilik, boya-lakata kalemleri ve araç yaşı itibarıyla yıpranma payı merkezîdir. Sigortacının yıpranma payı uygulamasına karşı en sık müdahale yolu, aracın bakım kayıtları ve hasar öncesi durumuyla ispat edilen gerçek değer argümanıdır. Bedeni zararlı dosyalarında işgücü kaybı, ev hizmeti karşılığı, iş gücü kaybı yüzdesi ve 464 sayılı Kanun çerçevesindeki talepler, zarar görenin ücret belgeleri ve raporlarla hesaplanır; bu dosyalarda arabuluculuk, faiz başlangıcı ve ödeme planı bakımından anlaşma alanı üretir.

Arabuluculuk müzakeresi: kalıplar ve avantajlar

Kasko ve trafik dosyalarında anlaşma kalıpları şunlardır: tazminatın kalemlere ayrılmış kısmi kabulü (yedek parça indirimi karşılığında işçilik kaleminin tam ödenmesi), değer kaybının ayrı bir kalem olarak anlaşılması, hasar bedelinin taksitli ödeme planına bağlanması ve araç teslimi ile ödeme arasındaki koordinasyonun yazılı kurallara bağlanması. Arabuluculuk, Sigorta Tahkim Komisyonu yolundan farklı olarak esnek çözüm ve gizlilik sağlar; STK başvurusunda üst sınır kuralına tabi talepler, arabuluculukta sınırsız müzakere edilebilir. Anlaşma belgesi bir hakem sıfatı ile imzalanan kısmında ilam niteliği taşır ve icra edilebilirlik şerhi ile tenfizi mümkündür.

Kasko ve trafik sigortası uyuşmazlıklarınızda hasar müzakeresi için arabuluculuk randevusu talep edebilirsiniz.